Visitors enjoying eco tourism activities in Periyar Tiger Reserve Thekkady including boating trekking and bamboo rafting

തേക്കടിയിൽ കാടു കയറേണ്ടത് ഇങ്ങനെ | Periyar Tiger Reserve activities

തേക്കടിയിലെ Periyar Tiger Reserve activities എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ ഭൂരിഭാഗം പേരുടെയും മനസ്സിൽ ആദ്യം വരുന്നത് ബോട്ട് യാത്ര മാത്രമായിരിക്കും. എന്നാൽ സത്യം പറഞ്ഞാൽ, പെരിയാർ കാടുകൾക്കുള്ളിൽ നിങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നത് അതിലും വലിയ അടിപൊളി അനുഭവങ്ങളാണ്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ മനോഹരമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വന്യജീവികളെ കാണാനും പ്രകൃതിയെ അടുത്തറിയാനും പറ്റിയ ഇതിലും മികച്ചൊരു ഇക്കോ-ടൂറിസം സ്പോട്ട് കേരളത്തിൽ വേറെയില്ലെന്ന് തന്നെ പറയാം.

ഇവിടെ ബോട്ടിങ് കൂടാതെ മുളത്തോണി യാത്ര (Bamboo Rafting), കാട്ടിലൂടെയുള്ള ഗൈഡഡ് ട്രെക്കിങ്, രാത്രിയിൽ ഫോറെസ്റ്റ് ഗാർഡ്മാർക്കൊപ്പം നൈറ്റ് പട്രോളിങ്, ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരുടെ കലാരൂപങ്ങൾ, കാടിനുള്ളിലെ താമസം (Deep Forest Camping) എന്നിങ്ങനെ ഒരുപിടി കാര്യങ്ങളുണ്ട്. വലിയ ആളും ആരവവും മൊന്നുമില്ലാതെ, ചെറിയ ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിഞ്ഞ്, വനംവകുപ്പിന്റെ നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് വളരെ ശാന്തമായി മാത്രമേ ഇവിടെ കാട് കാണാൻ പറ്റൂ. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പ്രകൃതിയോട് ശരിക്കും ഇഴുകിച്ചേരാൻ ഈ യാത്ര സഹായിക്കും.പെരിയാറിലെ ടിക്കറ്റ് നിരക്കുകൾ, ഓൺലൈൻ ബുക്കിങ് രീതികൾ, താമസസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം അടങ്ങിയ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളുടെ പെരിയാർ കടുവ സങ്കേതം Guide 2026 എന്ന ഗൈഡ് വായിക്കാവുന്നതാണ്.

സമയ ക്രമവും പ്രവേശന ഫീസും.

പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവ് എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ 6:00 മുതൽ വൈകുന്നേരം 6:00 വരെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ കാലാവസ്ഥയോ കാട്ടിലെ സാഹചര്യങ്ങളോ മാറുകയാണെങ്കിൽ ആക്റ്റിവിറ്റികളുടെ സമയത്തിലും മാറ്റം വരാം. റിസർവിനുള്ളിലെ പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എത്തുന്നവർ തേക്കടിയിലുള്ള പ്രധാന കവാടത്തിലൂടെയാണ് അകത്തേക്ക് കയറേണ്ടത്.

പ്രവേശന ഫീസ് എത്രയാണ്?

  • ഇന്ത്യക്കാർക്ക്: മുതിർന്നവർക്ക് ₹45, കുട്ടികൾക്ക് ₹15. (കയറുമ്പോൾ ഐഡി കാർഡ് കാണിക്കാൻ മറക്കരുത്).
  • വിദേശികൾക്ക്: മുതിർന്നവർക്ക് ₹500, കുട്ടികൾക്ക് (5-11 വയസ്സ്) ₹180.
    ഓർക്കുക: ബോട്ടിങ്ങിനും മറ്റ് Periyar Tiger Reserve activities-കൾക്കും പ്രത്യേകം ടിക്കറ്റുകൾ എടുക്കണം.

ഷട്ടിൽ ബസ് സർവീസ്.

നമ്മളുടെ ബോട്ടിങ് ആരംഭിക്കുന്നത് കാടിന്റെ ഉള്ളിലായിട്ടാണ്. വന്യജീവികൾക്ക് ശല്യമാകാതിരിക്കാൻ സ്വന്തം വാഹനങ്ങൾ കാട്ടിനുള്ളിലേക്ക് കടത്തിവിടില്ല. അതിനായി പ്രവേശന കവാടത്തിൽ നിന്ന് ബോട്ടിങ് പോയിന്റിലേക്ക് വനംവകുപ്പിന്റെ ഷട്ടിൽ ബസുകളുണ്ട്. ബോട്ടിങ് സമയത്തിനനുസരിച്ച് ഈ ബസുകൾ എപ്പോഴും സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ടാകും.

  • ബസ് ചാർജ് (Round-Trip): മുതിർന്നവർക്ക് ₹65, കുട്ടികൾക്ക് ₹35.

1.പെരിയാർ തടാകത്തിലെ ബോട്ട് സഫാരി

തേക്കടിയിൽ എത്തുന്നവർ ഒട്ടും മിസ്സ് ചെയ്യാത്ത ഒന്നാണ് പെരിയാർ തടാകത്തിലൂടെയുള്ള ബോട്ട് യാത്ര. കാടുകളും പുൽമേടുകളും മഞ്ഞു മൂടിയ മലകളും ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന തടാകത്തിലൂടെയുള്ള യാത്ര ലളിതമാണെങ്കിലും നല്ലൊരു ഫീലാണ്. മറ്റ് കാടുകളിലെപ്പോലെ ജീപ്പ് സഫാരികളുടെ ബഹളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ, വെള്ളത്തിലൂടെ പതുക്കെ നീങ്ങി വളരെ സൈലന്റായിട്ടാണ് നമ്മൾ മൃഗങ്ങളെ കാണാൻ പോകുന്നത്.
തടാകക്കരയിൽ വെള്ളം കുടിക്കാനും പുല്ല് തിന്നാനും വരുന്ന ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ, മ്ലാവുകൾ, കാട്ടുപോത്തുകൾ, കാട്ടുപന്നികൾ, പലതരം പക്ഷികൾ എന്നിവയെയൊക്കെ ഇവിടെ കാണാം. എന്നാലും മൃഗങ്ങളെ കാണുന്നത് നമ്മുടെ ഭാഗ്യം പോലെയിരിക്കും. സാധാരണയായി അതിരാവിലെയും വൈകുന്നേരങ്ങളിലുമാണ് മൃഗങ്ങൾ തടാകക്കരയിലേക്ക് കൂടുതൽ വരാറുള്ളത്.

ബോട്ടിങ് സമയങ്ങൾ

പെരിയാർ തടാകത്തിലെ ബോട്ട് യാത്രകളെ രാവിലെയെന്നും ഉച്ചയ്ക്ക് ശേഷമെന്നും രണ്ട് സെഷനുകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

  • രാവിലെ:രാവിലെ നല്ല തണുപ്പും പൊതുവെ ശാന്തവുമായിരിക്കും. ഈ സമയത്ത് മൃഗങ്ങൾ വെള്ളം കുടിക്കാൻ വരാൻ സാധ്യത കൂടുതലാണ്. ആനകളെയും കാട്ടുപോത്തുകളെയുമൊക്കെ കാണാൻ പറ്റിയ ബെസ്റ്റ് ടൈം ഇതാണ്.സമയക്രമം :7:30 AM, 9:30 AM, 11:15 AM
  • ഉച്ചയ്ക്ക് ശേഷം :ഉച്ചയ്ക്ക് ശേഷം വെയിലിന്റെ ചൂട് കുറയുമ്പോൾ കാടിന് വേറൊരു ഭംഗിയാണ്. ഇപ്പോഴും ഭാഗ്യമുണ്ടെങ്കിൽ മൃഗങ്ങളെ കാണാം.സമയക്രമം :1:45 PM, 3:30 PM.
  • ബോട്ടിങ് ടിക്കറ്റ് നിരക്ക്:മുതിർന്നവർക്ക് ₹255, കുട്ടികൾക്ക് (5-11 വയസ്സ്) ₹85.

ഒരു ചെറിയ ടിപ്പ്: ശനി, ഞായർ ദിവസങ്ങളിലും അവധി ദിവസങ്ങളിലും തേക്കടിയിൽ നല്ല തിരക്കായിരിക്കും. പ്രത്യേകിച്ച് രാവിലെ 7:30-ന്റെ ആദ്യത്തെ ബോട്ടിനാണ് ഡിമാൻഡ് കൂടുതൽ. അതുകൊണ്ട് പോകുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ ഓൺലൈനായി ടിക്കറ്റ് ബുക്ക് ചെയ്യുന്നതാണ് ബുദ്ധി.

2.പെരിയാർ ടൈഗർ ട്രെയിൽ(Periyar Tiger Trail)

Periyar Tiger Reserve activities-ൽ വെച്ച് ഏറ്റവും സാഹസികത നിറഞ്ഞ ഒന്നാണ് ‘പെരിയാർ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ ഉൾക്കാടുകളിലേക്ക് (core zones) ട്രെക്കിങ് നടത്താനും അവിടെ ക്യാമ്പ് ചെയ്യാനും പറ്റിയ കിടിലൻ പ്രോഗ്രാമാണിത്. വനംവകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും കാടിനെ നന്നായി അറിയാവുന്ന ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരായ ഗൈഡുകളുടെയും (tribal trackers) പൂർണ്ണ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് ഈ യാത്ര നടക്കുന്നത്. ഒരു കാലത്തു കാടിന്റെ അവകാശികളായിരുന്ന ഇവരാണ് ഇന്ന് ഇവിടുത്തെ വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഇവരോടൊപ്പമുള്ള യാത്ര തികച്ചും സുരക്ഷിതവും കാടിനെ അടുത്തറിയാൻ സഹായിക്കുന്നതുമാണ്.

വളരെ ചെറിയ ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് മാത്രമായിട്ടാണ് ഈ ആക്റ്റിവിറ്റി ഡിസൈൻ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ബഹളങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത, തികച്ചും ശാന്തമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് കാട് ആസ്വദിക്കാം. കാട്ടരുവികൾ മുറിച്ചുകടന്നും ആരും അധികം കടന്നുചെല്ലാത്ത ഉൾക്കാടുകളിലൂടെ നടന്നും സഞ്ചാരികൾ വനംവകുപ്പ് നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള ക്യാമ്പിങ് സൈറ്റുകളിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. ആഡംബരങ്ങൾക്കോ സൗകര്യങ്ങൾക്കോ അല്ല, മറിച്ച് പ്രകൃതിക്കും കാട്ടിലെ അതിജീവനത്തിനുമാണ് ഈ യാത്രയിൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്.

രണ്ട് രീതിയിലാണ് പെരിയാർ ടൈഗർ ട്രെയിൽ പാക്കേജുകളുള്ളത്:

  • 1-Night / 2-Day പ്രോഗ്രാം:കാട് കയറാൻ തുടക്കക്കാർക്ക് (beginners) പറ്റിയ ഒരു പാക്കേജാണിത്. ഒരു രാത്രി കാട്ടിൽ താമസിക്കാനും ഒപ്പം കാടിന്റെ ചില പ്രത്യേക മേഖലകളിലൂടെ ട്രെക്കിങ് നടത്താനും ഇതിലൂടെ സാധിക്കും.
  • 2-Night / 3-Day പ്രോഗ്രാം: ഒരു രാത്രി പാക്കേജിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായി, കാടിന്റെ കൂടുതൽ ഉള്ളിലേക്ക് പോയി വന്യത ശരിക്കും അനുഭവിക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്കുള്ളതാണ് ഈ പാക്കേജ്. കൂടുതൽ ദൂരം ട്രെക്കിങ് നടത്താനും രണ്ട് രാത്രികൾ കാട്ടിൽ താമസിക്കാനും ഇതിൽ അവസരമുണ്ട്. ശനിയാഴ്ചകളിൽ മാത്രമാണ് ഈ 2-നൈറ്റ് പ്രോഗ്രാം നടത്താറുള്ളത്.

പെരിയാർ ടൈഗർ ട്രെയിൽ നിരക്കുകൾ.

  • 1-Night / 2-Day പ്രോഗ്രാം: രണ്ടുപേർക്ക് ഏകദേശം ₹7,200 രൂപ.
  • 2-Night / 3-Day പ്രോഗ്രാം: രണ്ടുപേർക്ക് ഏകദേശം ₹10,000 രൂപ.

ഒരു പ്രധാന കാര്യം: വളരെ കുറച്ചുപേർക്ക് മാത്രം പ്രവേശനമുള്ള ഒരു ലിമിറ്റഡ്-എൻട്രി പ്രോഗ്രാമാണിത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ടൂറിസ്റ്റ് സീസണുകളിൽ ഈ അനുഭവം മിസ്സ് ചെയ്യാതിരിക്കാൻ മുൻകൂട്ടി ബുക്ക് ചെയ്യുന്നത് നന്നായിരിക്കും.

3.പെരിയാറിലെ short trekking options (Nature Walk & Green Walk)

പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവിനുള്ളിൽ ഗൈഡുകളോടൊപ്പം നടന്നു കാണാൻ പറ്റിയ രണ്ട് ഷോർട്ട്-ട്രെക്കിങ് പാക്കേജുകളാണ് ‘നേച്ചർ വോക്ക്’ (Nature Walk), ‘ഗ്രീൻ വോക്ക്’ (Green Walk) എന്നിവ. അധികം ആയാസമില്ലാതെ, ശാന്തമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ കാട് ആസ്വദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന തുടക്കക്കാർക്കും പ്രകൃതിസ്നേഹികൾക്കും ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ പാക്കേജുകളാണിത്. വന്യജീവികൾക്ക് ശല്യമുണ്ടാകാതെ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരായ ഗൈഡുകളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വളരെ ചെറിയ ഗ്രൂപ്പുകളായിട്ടാണ് ഈ ട്രക്കിങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത്.

നേച്ചർ വോക്ക് (Nature Walk)

കാടിന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് പോകാതെ തന്നെ വളരെ എളുപ്പത്തിൽ കാടിനെ കണ്ടറിയാൻ പറ്റിയ വഴിയാണ് നേച്ചർ വോക്ക്. പെരിയാർ തടാകത്തോട് ചേർന്നുള്ള കാടിന്റെ അതിരുകളിലൂടെയള്ള കാട്ടുവഴികളിലൂടെയാണ് ഈ ട്രെക്കിഗ്. ഏകദേശം 3 മുതൽ 4 കിലോമീറ്റർ വരെയുള്ള ദൂരം നടന്നു തീർക്കാൻ 2 മുതൽ 3 മണിക്കൂർ വരെ മതിയാകും.
ഈ നടത്തത്തിന് മുൻപ് ട്രെക്കിങ് നടത്തി പരിചയമൊന്നും വേണമെന്നില്ല. പോകുന്ന വഴിയിൽ പലതരം പക്ഷികളെയും അപൂർവ്വ ചിത്രശലഭങ്ങളെയും കാണാൻ കഴിയും. അതിരാവിലെയുള്ള ട്രെക്കിങ് പ്രത്യേക അനുഭവമായിരിക്കും.

ഗ്രീൻ വോക്ക് (Green Walk)

നേച്ചർ വോക്കിനെ അപേക്ഷിച്ച് കാടിന്റെ അൽപ്പം കൂടി ഉള്ളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്ന ഒന്നാണ് ഗ്രീൻ വോക്ക്. കാടിന്റെ കുറച്ചു ഉള്ളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതുകൊണ്ട് തന്നെ കാടിന്റെ വന്യത കുറച്ചൊക്കെ ഇതിൽ അനുഭവിക്കാൻ കഴിയും. ഏകദേശം 4 മുതൽ 5 കിലോമീറ്റർ വരെയുള്ള ഈ വഴി പൂർത്തിയാക്കാൻ 2.5 മുതൽ 3 മണിക്കൂർ വരെ സമയമെടുക്കും.കാടിന്റെ സ്വാഭാവിക ശബ്ദങ്ങളും അപൂർവ്വ സസ്യങ്ങളും ചെറിയ വന്യജീവികളുടെ ചലനങ്ങളുമൊക്കെ ഈ ട്രക്കിങ്ങിനിടയിൽ കാണാനും അറിയാനും കഴിയും. തുടക്കക്കാർക്ക് പറ്റിയ ലളിതമായൊരു യാത്രയായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, ചെറിയൊരു അഡ്വഞ്ചർ ഫീൽ കൂടി തരുന്ന ഒന്നാണ് ഗ്രീൻ വോക്ക്.

വനംവകുപ്പിന്റെ പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിച്ച ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരായ ഗൈഡുകളാണ് ഈ രണ്ട് ട്രെക്കിങ്ങുകളിലും സഞ്ചാരികളെ നയിക്കുന്നത്. ഒരു ബാച്ചിൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രമുള്ളതു കൊണ്ട് തികച്ചും വ്യക്തിപരമായൊരു ട്രെക്കിഗ് അനുഭവമായിരിക്കും ഇത്.ബോട്ടിങ്ങിനോ മറ്റ് Periyar Tiger Reserve activities-കൾക്കോ പോകുന്നതിന് മുൻപ് വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടില്ലാതെ പ്രകൃതിയോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന നല്ലൊരു അനുഭവം വേണമെന്നുള്ളവർക്ക്‌ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പറ്റിയ ഏറ്റവും നല്ല ചോയ്‌സുകളാണ് ഈ രണ്ടു ട്രക്കിങ്ങുകളും.

4.ബോർഡർ ഹൈക്കിങ് (Border Hiking)

പെരിയാർ കടുവ സങ്കേതത്തിൽ ചെയ്യാൻ പാഫ്റ്റുന്നതി(Periyar Tiger Reserve activities)ൽ വെച്ച് സാഹസികത ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവർക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ട്രെക്കിങ് പാക്കേജുകളാണ് ‘ബോർഡർ ഹൈക്കിങ്’. വനത്തിനുള്ളിൽ ആരും അധികം കടന്നുചെല്ലാത്ത കാട്ടുപാതകൾ, പുൽമേടുകൾ, കുത്തനെയുള്ള മലഞ്ചെരിവുകൾ, കടുവാ സങ്കേതത്തിന്റെ അതിർത്തി മേഖലകൾ എന്നിവയിലൂടെയൊക്കെയുള്ള ഒരു പൂർണ്ണദിന (Full-day) ട്രെക്കിങ് അനുഭവമാണിത്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും ഏകദേശം 900 മീറ്റർ മുതൽ 1300 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലൂടെയാണ് ഈ യാത്ര കടന്നുപോകുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, നിബിഡ വനങ്ങളിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് വിശാലമായ വ്യൂ പോയിന്റുകളിലേക്ക് മാറുന്ന കാടിന്റെ പലവിധ ഭാവങ്ങൾ ഈ യാത്രയിൽ കാണാം. വന്യജീവികളെ കാണാൻ സാധിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പുപറയാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ, കാട്ടുപോത്തുകൾ, അപൂർവ്വ ഇനം പക്ഷികൾ, ചിത്രശലഭങ്ങൾ എന്നിവയെയും കരടികളുടെ സാന്നിധ്യമുള്ള മേഖലകളെയുമൊക്കെ വഴിയിലുടനീളം കാണാൻ വലിയ സാധ്യതയുണ്ട്.

പരിശീലനം ലഭിച്ച ഗൈഡുകളുടെയും സായുധരായ ഫോറസ്റ്റ് ഗാർഡുകളുടെയും സുരക്ഷയിലാണ് ഈ ട്രെക്കിങ് നടക്കുന്നത്. രാവിലെ 8:00 മണിക്ക് ആരംഭിക്കുന്ന യാത്ര വൈകുന്നേരം വരെ നീണ്ടുനിൽക്കും. ശാരീരികക്ഷമതയുള്ളവർക്ക് മാത്രമേ ഈ നീണ്ട യാത്ര വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കാൻ സാധിക്കൂ. രണ്ട് റൂട്ടുകൾക്കും ഒരാൾക്ക് ഏകദേശം ₹2,000 രൂപയാണ് നിരക്ക് വരുന്നത്.

ഇതിനായി പ്രധാനമായും രണ്ട് റൂട്ടുകളാണുള്ളത്:

ബോർഡർ ഹൈക്കിങ് – തൊണ്ടിയാർ (Thondiyar)

മറ്റേ റൂട്ടിനെ അപേക്ഷിച്ച് കൂടുതൽ കടുപ്പമേറിയതും കാടിന്റെ ഉള്ളിലൂടെയുമുള്ള ഒന്നാണ് തൊണ്ടിയാർ റൂട്ട്. പെരിയാർ തടാകത്തിന്റെ തീരത്തേക്ക് എത്തുന്നതിന് മുൻപ് ഒട്ടനവധി നിബിഡ വനപ്രദേശങ്ങളിലൂടെ നമ്മൾ കടന്നുപോകേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിലെ ചില വഴികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് തടാകക്കരയോട് അടുക്കുമ്പോഴുള്ള ഇറക്കങ്ങൾ നല്ല കുത്തനെയുള്ളതാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ ട്രെക്കിങ് കൂടുതൽ സാഹസികത നിറഞ്ഞ ഒന്നായി അനുഭവപ്പെടും.

ഏകദേശം 14.5 കിലോമീറ്ററോളം നീളുന്ന ഈ പാത കാടിന്റെ യഥാർത്ഥ വന്യത മുഴുവനായി ആസ്വദിക്കാൻ പറ്റിയ ഒന്നാണ്. സ്വാഭാവികമായ കാട്ടുപാതകളും പരുക്കൻ ഭൂപ്രകൃതിയും ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന സഞ്ചാരികൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പറ്റിയ ഏറ്റവും മികച്ച റൂട്ടാണിത്.

ബോർഡർ ഹൈക്കിങ് – ബ്രാൻഡിപ്പാറ (Brandipara)

കേരള-തമിഴ്‌നാട് അതിർത്തിയോട് ചേർന്ന്, കൂടുതൽ കാഴ്‌ചകൾ കണ്ട് നടക്കാൻ പറ്റിയ ഒന്നാണ് ബ്രാൻഡിപ്പാറ റൂട്ട്. വിശാലമായ പുൽമേടുകളും താഴ്‌വാരങ്ങളും മലഞ്ചെരിവുകളുമൊക്കെ പിന്നിട്ടുള്ള ഈ യാത്രയിൽ താഴെയുള്ള തമിഴ്‌നാട്ടിലെ കമ്പം താഴ്‌വരയുടെ (Cumbum Valley) അതിമനോഹരമായ പനോരമിക് ദൃശ്യങ്ങൾ ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയും. തൊണ്ടിയാറുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഇവിടുത്തെ കയറ്റങ്ങൾ കുറച്ചുകൂടി എളുപ്പമുള്ളതാണ്.

ഏകദേശം 15.6 മുതൽ 16 കിലോമീറ്റർ വരെയുള്ള ഈ പാതയ്ക്ക് തൊണ്ടിയാറിനേക്കാൾ അല്പം നീളം കൂടുതലാണ്. ദീർഘദൂര നടത്തത്തോടൊപ്പം പ്രകൃതിഭംഗി കൂടി ആസ്വദിക്കാൻ താല്പര്യപ്പെടുന്ന ട്രെക്കേഴ്‌സിന് പറ്റിയ ഏറ്റവും നല്ല ചോയ്‌സാണിത്.

5.തേക്കടിയിലെ മുളത്തോണി യാത്ര (Bamboo Rafting)

Periyar Tiger Reserve activities – ൽ വെച്ച് ഏറ്റവും മനോഹരവുമായത് ഏതെന്നു ചോദിച്ചാൽ അത് ‘ബാംബൂ റാഫ്റ്റിങ്’ ആണ്. കാട്ടിലൂടെയുള്ള ചെറു ട്രെക്കിങ്ങും പെരിയാർ തടാകത്തിലൂടെയുള്ള മുളത്തോണി യാത്രയും ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു അടിപൊളി പാക്കേജാണിത്. സാധാരണ ബോട്ട് സഫാരികളെ അപേക്ഷിച്ച്, തിരക്കുകളിൽ നിന്നെല്ലാം മാറി കാടിന്റെ കൂടുതൽ ഉള്ളിലുള്ള വനമേഖലകളിലേക്ക് സഞ്ചാരികളെ കൊണ്ടുപോകുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത.

മുളത്തോണി അഥവാ റാഫ്റ്റ് കിടക്കുന്ന പോയിന്റിലേക്ക് എത്തുന്നതിന് മുൻപായി നിബിഡ വനപാതകളും പുൽമേടുകളും തടാകക്കരയുമൊക്കെ പിന്നിട്ട് നമ്മൾ കുറച്ചുദൂരം നടക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഈ നടത്തത്തിനിടയിൽ അപൂർവ്വ ഇനം പക്ഷികൾ, ചിത്രശലഭങ്ങൾ, മലയണ്ണാൻ (giant squirrels) എന്നിവയെയും ചിലപ്പോൾ തടാകക്കരയിൽ വെള്ളം കുടിക്കാനെത്തുന്ന ആനക്കൂട്ടങ്ങളെയുമൊക്കെ കാണാൻ സാധിക്കും. ഇതിനുശേഷമുള്ള മുളത്തോണി യാത്ര വളരെ ശാന്തമാണ്; തടാകപ്പരപ്പിലൂടെ യാതൊരു ബഹളവുമില്ലാതെ പതുക്കെ നീങ്ങുമ്പോൾ കാടിന്റെ നിശബ്ദത നമുക്ക് ശരിക്കും അനുഭവപ്പെടും.

സമയക്രമവും ദൂരവും അനുസരിച്ച് രണ്ട് തരത്തിലുള്ള ബാംബൂ റാഫ്റ്റിങ് പ്രോഗ്രാമുകളാണ് വനംവകുപ്പ് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്:

ഒരു മുഴുദിന ബാംബൂ റാഫ്റ്റിങ് (Full Day Bamboo Rafting)

കാടിന്റെ വന്യത കൂടുതൽ സമയം ആസ്വദിക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്കായുള്ള ഒരു പൂർണ്ണദിന പാക്കേജാണിത്. ഏകദേശം 3 മുതൽ 4 മണിക്കൂർ വരെയുള്ള കാട്ടിലൂടെയുള്ള നടത്തവും അതിനൊപ്പം പെരിയാർ തടാകത്തിലൂടെയുള്ള മൂന്ന് മണിക്കൂറോളം നീളുന്ന മുളത്തോണി യാത്രയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. യാത്രയ്ക്കിടയിൽ കഴിക്കാനുള്ള ഉച്ചഭക്ഷണവും (packed lunch) ലഘുഭക്ഷണങ്ങളും വനംവകുപ്പ് തന്നെ നൽകുന്നതാണ്.

പ്രകൃതിയോട് ചേർന്ന് കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കാനും കാടിനെ ആഴത്തിൽ അറിയാനും ആഗ്രഹിക്കുന്ന സഞ്ചാരികൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പറ്റിയ ഏറ്റവും മികച്ച ചോയ്‌സാണിത്.

  • സമയം: രാവിലെ മുതൽ വൈകുന്നേരം വരെ.
  • നിരക്ക് ഒരാൾക്ക് ഏകദേശം ₹2,900 രൂപ

അർദ്ധദിന ബാംബൂ റാഫ്റ്റിങ് (Half Day Bamboo Rafting)

തേക്കടിയിൽ കുറഞ്ഞ സമയം മാത്രം ചെലവഴിക്കാൻ ഉള്ളവർക്കായി തയാറാക്കിയിട്ടുള്ള ഒന്നാണിത്. സമയ ദൈർഘ്യം കുറവാണെങ്കിലും ശാരീരികക്ഷമത ആവശ്യമുള്ള ഒരു യാത്രയാണിത്. മുളത്തോണി കയറുന്നതിന് മുൻപും ശേഷവുമായി ഏകദേശം 4 മണിക്കൂറോളം കാട്ടിലൂടെയുള്ള ട്രെക്കിങ് ഇതിലുമുണ്ട്. തടാകത്തിലൂടെയുള്ള റാഫ്റ്റിങ് സമയം ഫുൾ ഡേ പാക്കേജിനെ അപേക്ഷിച്ച് ഇതിൽ കുറവായിരിക്കും.

സാധാരണയായി രണ്ട് ഷിഫ്റ്റുകളായാണ് ഈ പ്രോഗ്രാം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്:

  • ആദ്യ ഷിഫ്റ്റ്:7:30 AM – 12:30 PM
  • രണ്ടാം ഷിഫ്റ്റ്:9:30 AM – 2:30 PM
  • നിരക്ക്: ഒരാൾക്ക് ഏകദേശം ₹2,200 രൂപ

കാടിനെ നന്നായി അറിയാവുന്ന ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരായ ഗൈഡുകളുടെയും ഫോറസ്റ്റ് ഗാർഡുകളുടെയും പൂർണ്ണ സുരക്ഷയിലാണ് രണ്ട് പ്രോഗ്രാമുകളും നടക്കുന്നത്. മുളത്തോണി യാത്രയിലുടനീളം ലൈഫ് ജാക്കറ്റ് ധരിക്കുക എന്നത് നിർബന്ധമാണ്.

6.ജംഗിൾ സ്കൗട്ട് നൈറ്റ് ട്രെക്ക് (Jungle Scout Night Trek)

Periyar Tiger Reserve activities-ൽ വെച്ച് രാത്രികാലങ്ങളിൽ ആസ്വദിക്കാൻ പറ്റിയ ഏറ്റവും വേറിട്ടൊരു അനുഭവമാണ് ‘ജംഗിൾ സ്കൗട്ട്’. സാധാരണ വന്യജീവി സഫാരികളിൽ നിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമായി, സൂര്യനസ്തമിച്ചതിന് ശേഷം സായുധരായ ഫോറസ്റ്റ് ഗാർഡുകൾക്കൊപ്പം കാട്ടിലേക്ക് ഇറങ്ങാനുള്ള ഒരു അപൂർവ്വ അവസരമാണിത്. കടുവാ സങ്കേതത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള ഇക്കോ-ഡെവലപ്‌മെന്റ് സോണുകളിലൂടെ (eco-development zones) നടക്കുന്ന ഈ നൈറ്റ് ട്രെക്കിങ്, രാത്രികാലങ്ങളിൽ കാടിന്റെ ഭാവം എങ്ങനെയാണെന്ന് നേരിട്ടറിയാൻ സഞ്ചാരികളെ സഹായിക്കുന്നു.

കേവലം ഒരു ട്രിപ്പിനപ്പുറം വനസംരക്ഷണ പരിപാടികളിൽ പങ്കാളികളാകാൻ കൂടി ഈ പ്രോഗ്രാം അവസരമൊരുക്കുന്നുണ്ട്. കാടിന്റെ അതിർത്തികളിൽ നടക്കുന്ന അനധികൃത കടന്നുകയറ്റങ്ങൾ തടയുന്നതിനായി വനംവകുപ്പ് നടത്തുന്ന നൈറ്റ് പട്രോളിങ് ടീമിന്റെ ഭാഗമായാണ് സഞ്ചാരികൾ ഇതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത്. രാത്രിയുടെ നിശബ്ദതയിൽ ചീവീടുകളുടെയും മൂങ്ങകളുടെയും മറ്റ് ജീവികളുടെയും ശബ്ദങ്ങൾ വഴിയിലുടനീളം കേൾക്കാം. അതോടൊപ്പം, ഇരുട്ടിൽ വന്യജീവികളുടെ ചലനങ്ങളും ചിലപ്പോൾ നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയും.

പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവ് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത റൂട്ടുകളിലൂടെയാണ് ഈ പ്രോഗ്രാം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്.

ജംഗിൾ സ്കൗട്ട് – ബാംബൂ ഗ്രോവ് (Bamboo Grove)

പെരിയാർ റിസർവിനോട് ചേർന്നുള്ള ഇക്കോ-സോൺ പാതകളിലൂടെയും ശാന്തമായ കാട്ടതിരുകളിലൂടെയുമാണ് ഈ പട്രോളിങ് നടക്കുന്നത്. രാത്രിയിലെ കാടും അതിന്റെ നിശബ്ദതയും വന്യജീവികളുടെ ശബ്ദങ്ങളും ഒക്കെ കേൾക്കാം ഇതിൽ ഇരുട്ടിലെ വനാന്തരീക്ഷത്തിലൂടെ വളരെ പതുക്കെയുള്ള ഒരു നടത്തമാണ് ഇതിൽ പ്രധാനമായും ഉൾപ്പെടുന്നത്. രാത്രികാലങ്ങളിൽ കാട്ടിലെ പ്രാണികളെയും ചെറിയ ജീവികളെയും മാക്രോ ഫോട്ടോഗ്രഫി (macro photography) ചെയ്യാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്ക് പറ്റിയ ബെസ്റ്റ് റൂട്ടാണിത്.

ജംഗിൾ സ്കൗട്ട് – ഫോറസ്റ്റ് ചെക്ക് പോസ്റ്റ് (Forest Check Post)

ബാംബൂ ഗ്രോവിനെ അപേക്ഷിച്ച് കുറച്ചുകൂടി ഗൗരവമേറിയതും വനസംരക്ഷണത്തിന് മുൻഗണന നൽകുന്നതുമായ റൂട്ടാണിത്. വനംവകുപ്പ് നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള ചെക്ക് പോസ്റ്റുകൾക്കും എൻട്രി പോയിന്റുകൾക്കും ചുറ്റുമുള്ള ബഫർ സോൺ (buffer forest areas) കാടുകളിലൂടെയാണ് ഈ പട്രോളിങ് കടന്നുപോകുന്നത്. കാട്ടിലെ യഥാർത്ഥ നൈറ്റ് സർവൈലൻസ് പട്രോളിങ്ങിന്റെ ആവേശം ഈ റൂട്ടിലൂടെയുള്ള യാത്രയിൽ ശരിക്കും അനുഭവിക്കാൻ കഴിയും.

സാധാരണയായി രാത്രി 7:00 മണി മുതൽ പുലർച്ചെ 4:00 മണി വരെയുള്ള വിവിധ സമയങ്ങളിലാണ് (time slots) ജംഗിൾ സ്കൗട്ട് പ്രോഗ്രാം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. രണ്ടുപേർക്ക് ഏകദേശം ₹1,500 രൂപയാണ് ഈ പാക്കേജിന്റെ നിരക്ക് വരുന്നത്. ഈ യാത്രയ്ക്ക് കുറഞ്ഞത് രണ്ട് പേരെങ്കിലും ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്നത് നിർബന്ധമാണ്.

ഇതാ തേക്കടിയിലെ ‘ട്രൈബൽ ഡാൻസ്’ പരിപാടിയെക്കുറിച്ച് നിങ്ങളുടെ ട്രാവൽ വെബ്‌സൈറ്റിനായി തയാറാക്കിയ ഭാഗം. ഒരു മാഗസിൻ ശൈലിയിൽ, വായിക്കാൻ നല്ല ഭംഗിയുള്ളതും തികച്ചും സ്വാഭാവികവുമായ മലയാളത്തിലാണ് ഇത് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്.

7.ഗോത്രനൃത്തം (Tribal Dance)

Periyar Tiger Reserve activities-ൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സാംസ്കാരിക പരിപാടികളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും വേറിട്ടുനിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ് ‘ട്രൈബൽ ഡാൻസ്’ അഥവാ ഗോത്രനൃത്തം. തേക്കടിയിലെ വനമേഖലകളോട് ചേർന്ന് ജീവിക്കുന്ന മന്നാൻ, പളിയൻ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ട കലാകാരന്മാരാണ് ഈ വേദിയിൽ അണിനിരക്കുന്നത്. കാടിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള അവരുടെ പരമ്പരാഗത പാട്ടുകൾ, നാടോടിക്കഥകൾ, സംഗീതം, നൃത്തരൂപങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം അടുത്തറിയാൻ ഈ പ്രോഗ്രാം സഞ്ചാരികളെ സഹായിക്കുന്നു.

തനതായ ഗോത്രവർഗ്ഗ വാദ്യോപകരണങ്ങളും താളാത്മകമായ ചുവടുകളും വർണ്ണാഭമായ പരമ്പരാഗത വസ്ത്രങ്ങളുമെല്ലാം ചേരുമ്പോൾ ഈ കലാപ്രകടനം തികച്ചും ലളിതവും ആധികാരികവുമായി അനുഭവപ്പെടും. പഴയകാലത്തെ നായാട്ടു രീതികൾ, വിളവെടുപ്പ് ഉത്സവങ്ങൾ, പ്രകൃതി ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആചാരങ്ങൾ എന്നിവയുടെയൊക്കെ നേർക്കാഴ്‌ചകൾ ചില നൃത്തങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും.

തേക്കടി ബാംബൂ ഗ്രോവിനടുത്തുള്ള ‘വനശ്രീ ഓഡിറ്റോറിയത്തിൽ’ വെച്ചാണ് സാധാരണയായി ഈ പരിപാടികൾ നടക്കാറുള്ളത്. വൈകുന്നേരം 6:00 മണി മുതൽ 7:00 മണി വരെയാണ് ഇതിന്റെ സമയക്രമം.

ഈ ഗോത്രനൃത്തം ആസ്വദിക്കുന്നതിനായി ഒരാൾക്ക് ഏകദേശം ₹400 രൂപയാണ് ടിക്കറ്റ് നിരക്ക് വരുന്നത്. തേക്കടിയിലെ കാടുകയറ്റങ്ങൾക്കും സഫാരികൾക്കും ശേഷം വൈകുന്നേരങ്ങൾ മനോഹരമാക്കാൻ പറ്റിയ നല്ലൊരു സാംസ്കാരിക വിരുന്നാണിത്.

8.തേക്കടിയിൽ നിന്നുള്ള ഗവി സഫാരി (Gavi Safari)

പെരിയാർ കടുവാ സങ്കേതത്തിൽ നിന്ന് കാടിന്റെ ഭംഗി വളരെ എളുപ്പത്തിൽ കണ്ടറിയാൻ പറ്റിയ ഒരു കിടിലൻ പാക്കേജാണ് ഗവി സഫാരി (Thekkady to Gavi) ട്രെക്കിങ്ങുകളെപ്പോലെ ഒരുപാട് നടക്കേണ്ടതില്ല; വനംവകുപ്പിന്റെ ബസിലിരുന്ന് സുഖമായി കാട് കാണാം. തേക്കടിയിൽ നിന്നും വനപാതകളിലൂടെ ഏകദേശം 45 കിലോമീറ്ററോളം സഞ്ചരിച്ച് ഗവിയിലേക്കാണ് ഈ യാത്ര. നിത്യഹരിത വനങ്ങളും കുന്നിൻചെരിവുകളും ഡാമുകളുടെ കാഴ്‌ചകളുമൊക്കെയാണ് വഴിയിലുടനീളം നമ്മളെ കാത്തിരിക്കുന്നത്.
തേക്കടി ബാംബൂ ഗ്രോവിനടുത്തുള്ള ആനവച്ചാൽ പാർക്കിങ് ഗ്രൗണ്ടിൽ നിന്നാണ് സഫാരി ആരംഭിക്കുന്നത്. അതിരാവിലെ 6:00 മണിക്ക് തന്നെ ബസ് പുറപ്പെടും എന്നതിനാൽ സഞ്ചാരികൾ 5:45-ന് മുൻപായി ഇവിടെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യണം. ഏകദേശം 6 മുതൽ 6.5 മണിക്കൂർ വരെയാണ് ഈ വനയാത്രയുടെ സമയം.

അതിരാവിലെയുള്ള യാത്രയായതുകൊണ്ട് തന്നെ വഴിയരികിൽ ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ, കാട്ടുപോത്തുകൾ തുടങ്ങിയ വന്യമൃഗങ്ങളെ കാണാൻ വലിയ സാധ്യതയുണ്ട്. മറ്റ് Periyar Tiger Reserve activities പോലെ തന്നെ ഇതും ഒട്ടും മിസ്സ് ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്ത ഒന്നാണ്. നാഷണൽ പാർക്ക് എൻട്രി ഫീസ് കൂടാതെ, ഒരാൾക്ക് ഏകദേശം ₹1,000 രൂപയാണ് ഈ സഫാരിയുടെ നിരക്ക്.

9.പെരിയാറിലെ ഫോറസ്റ്റ് സ്റ്റേകൾ (Forest stays in Periyar Tiger Reserve).

കാടറിയണമെങ്കിൽ കാടകം തങ്ങണമെന്നല്ലേ പറയാറ്. ഇതിനായി സഞ്ചാരികൾക്കായി പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവിനുള്ളിൽ തന്നെ താമസിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇവിടുത്തെ ജനപ്രിയ പാക്കേജുകളായ ബാംബൂ ഗ്രോവ് (Bamboo Grove), ജംഗിൾ ഇൻ (Jungle Inn), ജംഗിൾ ക്യാമ്പ് (Jungle Camp), മുൻപ് സൂചിപ്പിച്ച പെരിയാർ ടൈഗർ ട്രെയിൽ (Periyar Tiger Trail) ക്യാമ്പിങ് എന്നിവയെല്ലാം ഇതിന് പറ്റിയ മികച്ച ചോയ്‌സുകളാണ്. സാധാരണ പകൽ സമയങ്ങളിൽ മാത്രം ചെയ്യാൻ പറ്റുന്ന Periyar Tiger Reserve activities-ൽ നിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമായി, പ്രകൃതിയോട് ചേർന്ന് കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കാനും രാത്രിയിലെ കാട് അനുഭവിക്കാനും താല്പര്യമുള്ളവർക്ക് ഈ ഫോറസ്റ്റ് സ്റ്റേകൾ തികച്ചും വേറിട്ടൊരു യാത്രാനുഭവം സമ്മാനിക്കും.

ബോട്ട് സഫാരിക്ക് അപ്പുറം…

തേക്കടിയിലെ ബോട്ട് സഫാരിക്കപ്പുറം ഒട്ടനവധി കാഴ്‌ചകളും അനുഭവങ്ങളുമാണ് പെരിയാർ കടുവാ സങ്കേതം നമുക്കായി കരുതിവെച്ചിരിക്കുന്നത്. ചെറിയ നേച്ചർ വോക്കുകൾ, ബാംബൂ റാഫ്റ്റിങ്, ഉൾക്കാടുകളിലേക്കുള്ള ട്രെക്കിങ്ങുകൾ, ആവേശമുണർത്തുന്ന നൈറ്റ് പട്രോളിങ് തുടങ്ങി ഏതൊരു സഞ്ചാരിയെയും ആകർഷിക്കുന്ന നിരവധി Periyar Tiger Reserve activities ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്. വന്യജീവികളെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും, അഡ്വഞ്ചർ ലവേഴ്സിനും, പ്രകൃതിയെ അടുത്തറിയാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്കുമെല്ലാം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പറ്റിയ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഇക്കോ-ടൂറിസം കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് പെരിയാർ.

അതുകൊണ്ട്, ഇനി നിങ്ങൾ ഒരു തേക്കടി യാത്ര പ്ലാൻ ചെയ്യുമ്പോൾ ബോട്ടിങ്ങിന് പുറമെ ഇവിടുത്തെ ഏതെങ്കിലും ഒരു ആക്റ്റിവിറ്റി കൂടി നിങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുക. തീർച്ചയായും ആ യാത്രയിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഓർമ്മയായി അത് മാറും!

പെരിയാർ നാഷണൽ പാർക്കിലെ എൻട്രി ഫീസുകൾ, ഓൺലൈൻ ടിക്കറ്റ് ബുക്കിങ്, യാത്രയ്ക്ക് മുൻപ് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ Periyar Tiger Reserve Thekkady Guide 2026 സന്ദർശിക്കൂ.”

By Travel Desk
By Travel Desk
Articles: 101

Leave a Reply

താങ്കളുടെ ഇമെയില്‍ വിലാസം പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുകയില്ല. അവശ്യമായ ഫീല്‍ഡുകള്‍ * ആയി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു